Zbrodnia wojenna w Lublinie.

 Ostatnio przeglądałem metryki z parafii Św. Jana w Lublinie i przypadkowo natknąłem się na serię zgonów tego samego dnia, czyli 11 maja 1944 roku. Niby nic nadzwyczajnego, wszak była wtedy jeszcze wojna i ofiar cywilnych nie brakowało. Jednak po dokładniejszej analizie tematu, znalazłem ciekawy artykuł na temat tego wydarzenia i okazało się coś niezwykłego- to była zbrodnia wojenna a sprawcy nie zostali ukarani! Sprawcami było rosyjskie lotnictwo, które przeprowadziło nalot na dzielnice mieszkaniowe Lublina, w większości zamieszkane przez Polaków i Żydów. Więcej na ten temat napisane jest w tym artykule: https://www.radiomaryja.pl/bez-kategorii/nalot-jak-polowanie-z-nagonka/

Mnie zainteresowały osoby które poniosły śmierć w wyniku tego nalotu, w większości zamieszkałe przy ulicy Misjonarskiej. Zrobiłem zestawienie tych osób na podstawie dostępnych ksiąg metrykalnych. Nie wiem czy gdziekolwiek taki spis istnieje. Jeśli nie, tym bardziej warto go opublikować. Nie wiem też, czy kiedykolwiek uhonorowano śmierć tych bezbronnych ludzi. Wiem tylko jedno, że zbrodnia ta była przemilczana aż do 1989 roku, kiedy to wolno już było o tym mówić.

1.       -Bąk Genowefa z domu Michalczewska, lat 40, córka Józefa i Anny Dąbek, zostawiła męża   Władysława Bąka, zm. Zm. 11 maja o godz. 22

2.       -Bąk Stanisław, lat 10, syn Władysława i Genowefy, zm. 12 maja o godz. 3

3.      - Błońska Helena z domu Adamowicz, lat 47, córka Jana i Pauliny, zm. 12 maja o godz. 2

4.     -  Cichosz Stanisław, lat 39, syn Grzegorza i Józefy , zostawił żonę Katarzynę Chlebańską, zm. 11         maja    o  godz. 22

5.      - Czuryłowska Lucyna, lat 43, córka Andrzeja i Honoraty Antoniny Krzyżanowskiej, zm. 11 maja o   godz. 23

6.      - Dudek Agnieszka z domu Ptasińska, lat 64, córka Franciszka i nieznanej matki, zm. 11 maja o godz. 22

7.       -Dybicki Jerzy Arkadiusz, lat 51, syn Józefa i Katarzyny, zostawił żonę Helenę Wielogórską, zm. 11   maja o godz. 22.30

8.      - Dziewicki Zygmunt, lat 52, syn Wincentego i Teodozji Chmielewskiej, zm. 11 maja o godz. 22.30

9.      - Fałek Leokadia z d. Poppe, lat 77, córka Józefa i Julii Zadamowskiej, zm. 11 maja o godz. 22

10.   Gronkiewicz Małgorzata Maria Janina, lat 41, córka Szymona i Cecylii Bersier, zm. 11 maja o godz.   22.15

11.   Krawczyk Wanda, lat 12, zm. 11 maja o godz. 22

12.   Kuszewski Marek Włodzimierz, 1 rok i 8 miesięcy, syn Włodzimierza i Marii Kocot, zm. 12 maja o godz. 2.30

13.   Kuszewski Włodzimierz, lat 33, syn Edwarda i Jadwigi Jaszcz, zostawił żonę Marię Kocot, zm. 11 maja o godz. 20.30

14.   Kwiatkowska Irena, lat 24, córka Mikołaja i Pauliny, zm. 11 maja o godz. 22

15.   Ludwiński Ryszard Piotr, lat 18, syn Jana i Janiny Kłosińskiej, zm. 11 maja o godz. 23

16.   Łukowski Antoni, lat 25, syn Mieczysława i Bronisławy Lisieckiej, zm. 11 maja o godz. 23

17.   Łysakowska Eugenia z d. Owidzka, lat 25, córka Henryka i Bronisławy, zm. 11 maja o godz. 22

18.   Łysakowski Tadeusz Jan, lat 30, syn Jana i Czesławy z d. Klauznycer, zostawił żonę Eugenię Owidzką, zm. 11 maja o godz. 22

19.   Malinowski Jan, lat 70, syn Aleksandra i Magdaleny, pozostawił żonę Katarzynę Rybczyńską, zm. 11 maja o godz. 22

20.   Owidzka Bronisława, lat 46, córka Piotra i Marii Pytkiewicz, zm. 11 maja o godz. 22

21.   Owidzka Janina, lat 18, córka Henryka i Bronisławy Krupińskiej, zm. 11 maja o godz. 22

22.   Roman Bogdan, lat 18, zm. 11 maja o godz. 22

23.   Sadowska Jolanta Henryka, 6 dni, córka Stefana i Heleny Madejskiej, zm. 13 maja o godz. 1,

24.   Słomczyńska Janina, lat 44, córka Stanisława i Julii Majewskiej, zm. 11 maja o godz. 23

25.   Słomczyński Stanisław, lat 80, syn Kajetana i Aleksandry Bykowskiej, zm. 11 maja o godz. 23

26.   Szabat Helena z domu kozioł, lat 52, córka Andrzeja i Marianny, pozostawiła męża Rocha, zm. 11 maja o godz. 22

27.   Szlapańska Maria z d. Grudza, lat 82, córka Antoniego i Magdaleny, zm. 11 maja o godz. 22,

28.   Śpiewankiewicz Mieczysław Józef, lat 51, syn Wiktorii, zostawił żonę Zofie z d. Wyrostek, zm. 11 maja o godz. 23

29.   Tracz Jan, lat 21, syn Michała i Zofii Bednarczyk, zm. 11 maja o godz. 23

30.   Turowski Józef, lat 12, syn Kazimierza i Aleksandry Mazurek, zm. 11 maja o godz. 22

31.   Węgrzyn Janina z domu Jocia, lat 30, córka Jana i Ewy Daczek, pozostawiła męża Antoniego   Węgrzyna, zmarła 11 maja o godz. 23

32.   Widomska Helena, lat 35, córka Jana i Józefy Wilczyńskiej, zm. 11 maja o godz. 22

33.   Widomski Andrzej, lat 13, syn Antoniego i Heleny Szmidt, zm. 11 maja o godz. 22

34.   Wierusz-Kowalska Wanda, lat 61, córka Aleksandra i Bronisławy Kittel, zm. 11 maja o godz. 22

35.   Woźniakowski Grzegorz Henryk, 6 miesięcy, syn Izydora i Ireny Żurek, zm. 11 maja o godz. 23

36.   Zachariasz Maria, lat 49, córka ojca niezn. I Karoliny Stępień, zostawił męża Zygmunta Zachariasza,   zm. 11 maja o godz. 22.30

37.   Zachariasz Zygmunt, lat 47, z ojca niezn. I Teodory Mackiewicz, pozostawił żonę Marię Adamczyk,   zm. 11 maja o godz. 22.30

38.   Zielińska Jadwiga, lat 60, córka Leopolda i Eufemii Borzęckiej, zm. 11 maja o godz. 24

39.   Ziółek Henryk Ludwik, lat 17, syn Ludwika i Natalii Rukasz, zm. 11 maja o godz. 23

  Do tej listy trzeba jeszcze dodać kilkanaście osób, które zmarły kilka dni później lub w innym czasie. Nie byłem jednak pewny czy zmarły one w następstwie ran odniesionych podczas nalotu. Przedstawiam jeszcze rosyjską mapę przedstawiającą główne punkty miasta, które zostały zbombardowane.

Ciekawostki...

 Dzisiaj materiał niezwiązany bezpośrednio z regionem Mariampola czy Halicza. Dotyczy jednak bliskich okolic, czyli Tarnopola, ale nie tylko.

Otóż znalazłem w ostatnim czasie kilka ciekawych dokumentów w ciekawym zespole w AGAD, który był nieoznaczony. To znaczy, że był tam taki misz-masz, czyli z każdej parafii po trochę. Na początek przedstawiam metrykę chrztu Zdzisława Edwarda Ornatowskiego z parafii w Miszkowcu Niżnym z 1914 roku. Ojciec Zdzisława, Władysław Ornatowski pochodził z Jaworowa, a jego matka Waleria Szepelak ze Lwowa.

Kolejny dokument pochodzi z parafii Dolina z 1860 roku. Jest to świadectwo chrztu Leopolda Leona Dzbańskiego, syna Tomasza i Emilii Pachnik.

Następny dokument jest o tyle ciekawy, że jest w nim mowa o zabezpieczeniu posagu dla córki. Rzecz działa się w Dołżance pod Tarnopolem w 1861 roku.

Z kolei ze Strusowa mamy zapowiedzi przedślubne dwóch osób o ciekawym rodowodzie. Pan młody - Wincenty Edward Taborski, oficjalista prywatny rodem z Pragi i Julia Franciszka Perrenoud, guwernantka ze Strusowa, ale rodem z Genewy! To właśnie mnie zaciekawiło. 

Gdy pojawią się jakieś ciekawe, niecodzienne dokumenty, na pewno je opublikuję.

Stefania Czerniak.

 Przy okazji poszukiwań metryk z Mariampola i okolic, znalazłem metrykę urodzenia Stefanii Czerniak, która była żoną Adama Studzińskiego, brata mojej babci Olgi Wenne, z domu Studzińskiej.

Stefania Czerniak urodziła się w Wołczkowie  1 kwietnia 1911 roku, jako córka Jana Czerniaka syna Grzegorza i Marii Pasznickiej i Marii z domu Chimczak, córki Michała i Marii Rajewskiej.

Metryki ze wsi Wodniki.

 Przeglądając ostatnio księgi metrykalne z parafii Mariampol, trafiłem na kilka ciekawych dokumentów ze wsi Wodniki, tak bardzo mi bliskiej z wiadomych względów.

Pierwsza znaleziona ciekawostka to metryka ślubu pułkownika Wincentego Edwarda Strawińskiego  liczącego 36 lat, rotmistrza 1 Pułku Ułanów, urodzonego w Niżborgu Nowym, syna Gustawa ( ps. "Młotek") Strawińskiego i jego żony Zofii z Potockich z Olgą Rozalią Marią Cieńską lat 29, córką Stanisława Jana de Cienie Cieńskiego i Melanii Cywińskiej zamieszkałej w Wodnikach. Ślub odbył się dnia 5 kwietnia 1913 roku. 

Kolejne metryki nie dotyczą wprawdzie tak dystyngowanych osób, ale warto o nich wspomnieć choćby dlatego, że jedna z nich dotyczy członka rodziny Horbaczewskich. Kiedyś wspominałem, że koleżanka mojej mamy była pani Horbaczewska, która pozostała tam do tej pory.

To metryka ślubu Bazylego Koczuta lat 23 z Franciszką Horbaczewską lat 25, córką Dymitra i Anny Kowalskiej. Ślub odbył się dnia 24 listopada 1925 roku.

Kolejna metryka dotyczy urodzenia Dymitra Władysława Tarczyńskiego, syna Wojciecha i Julianny Joanny Kramskiej, urodzonego 9 kwietnia 1852 roku.

Metryka urodzenia Józefa Dudzika, syna Mikołaja i Eudokii Kumonowskiej, córki Bazylego i Agnieszki Wołkowicz, urodzonego w Wodnikach 14 lutego 1853 roku.

O Antonim Kostańskim.

 Mam taka ciekawostkę. Otóż na stronie portalu https://arolsen-archives.org/pl/ znalazłem ciekawy zapis o Antonim Kostańskim z Mariampola. 

Antoni Kostański urodzony 1 grudnia 1893 roku w Mariampolu, żonaty z Julią z domu Obacz, przebywał w obozie koncentracyjnym Stutthof. Niestety, zmarł 15 stycznia 1944 roku. Zaciekawiło mnie kim był ów Antoni. Na szczęście udało mi się odnaleźć jego metrykę ślubu. Oto ona:

Ślub odbył się dnia 11 lutego 1922 roku w Mariampolu. Antoni Kostański był synem Wojciecha i Franciszki z domu Mościckiej, lat 28; jego żona Julia z domu Obacz była córką Michała i Anny z domu Kostańskiej z Wołczkowa. Julia urodziła się 1 kwietnia 1894 roku. Świadkami byli Bazyli Tychoń i Wojciech Gwizdak, rolnicy. Można oczywiście pobawić się w odkrycie danych o rodzicach Antoniego.

O Kazimowiczach z Dryszczowa.

 O Dryszczowie w parafii Horożanka wiedziałem do tej pory całkiem sporo. Choćby z tego względu, że pochodziło stamtąd kilka rodzin, które znałem osobiście. Otóż osoby z tych rodzin osiedliły się po II wojnie światowej w Smolnie Wielkim w gm. Kargowa w Lubuskiem.

Zajmę się rodziną Kazimowiczów z Dryszczowa. Zacznę od rodziny ś.p. Pana Józefa Kazimowicza.

 Wiadomo nam było, że jego rodzicami byli Władysław i Emilia. Pan Józef urodził się w 1927 roku w Dryszczowie w parafii Horożanka. Dopisało mi szczęście, gdyż mam metryki urodzenia obojga jego rodziców. To w głównej mierze dzięki fotografii nagrobka Władysława i Emilii, który znajduje się na cmentarzu w Smolnie Wielkim. Z nagrobka poznałem daty ich urodzenia, a potem już było łatwiej.

Aby nie przedłużać, podaję dane z metryki urodzenia ojca Pana Józefa:

Władysław Kazimowicz ( tu podano jako Kuzimowicz) urodził się 6.11.1900 roku w Dryszczowie jako syn Józefa Kazimowicza syna Józefa i Katarzyny Kobylańskiej i Adolfiny Matkowskiej córki Antoniego Matkowskiego i Katarzyny Sługockiej córki, rodzice chrzestni Piotr Wilczyński i Maria Sorokowska. Poniżej metryka urodzenia Emilii Pawłowskiej.

Emilia Pawłowska urodzona 25.2.1901 roku w Dryszczowie jako córka Jana Pawłowskiego syna Aleksandra i Anastazji Rudzińskiej i Anny Ilnickiej córki Pawła i Tekli Dubanowskiej, rodzice chrzestni Ludwik Lubieniecki i Anna Gładkowska żona Jakuba.

Postanowiłem poszukać rodzeństwa Władysława. Okazało się, że miał ich kilkoro.

W 1905 roku urodziła się im córka Rozalia.

Rozalia Kazimowicz urodziła się 12 listopada 1905 roku w Dryszczowie, jako córka Józefa i Adolfiny, rodzicami chrzestnymi byli: Wincenty Sorokowski i Julia Nowicka, wdowa po Antonim.

Dalej był Teofil Kazimowicz ( prywatnie mój były sąsiad). Udało mi się odnaleźć jego metrykę urodzenia a także metrykę ślubu.

Pan Teofil urodził się 22 września 1908 roku w Dryszczowie jako syn Józefa ( syna Józefa i Katarzyny Kobylańskiej) i Adolfiny Matkowskiej córki Antoniego i Katarzyny Sługockiej

Metryka ślubu z dnia 25 lutego 1930 roku.

Teofil Kazimowicz zam. w Dryszczowie pod nr 154, syn Józefa i Adolfiny Matkowskiej lat 22, ur. 22.09.1908 roku i Stanisława Lubieniecka zamieszkała w Dryszczowie pod nr 181, córka Albina i Honoraty Klementowskiej lat 18, ur. 20.10.1912 roku, świadkowie: Józef Kobylański i Marcin Lubieniecki, rolnicy z Dryszczowa.

Pan Teofil urodził się 22 września 1908 roku w Dryszczowie jako syn Józefa ( syna Józefa i Katarzyny Kobylańskiej) i Adolfiny Matkowskiej córki Antoniego i Katarzyny Sługockiej.Tak więc, poznaliśmy już Władysława i Teofila, teraz pora na kolejne dzieci małżeństwa Józefa i Adolfiny.

W 1911 roku urodził się Jan Kazimowicz. Wydaje mi się, że zmarł bardzo wcześnie, gdyż w 1919 roku urodziło się dziecko o imieniu Jan, o którym piszę poniżej.

Jan urodził się 15 maja 1911 roku, syn Józefa i Adolfiny, rodzice chrzestni: Wincenty Srokowski i Julia Nowicka.

Dalej była Katarzyna Kazimowicz urodzona 24 czerwca 1913 roku w Dryszczowie, córka Józefa i Adolfiny, rodzicami chrzestnymi byli Józef Buczyński i Emilia Zubkiewicz.

Niestety, wspomniana Katarzyna żyła krótko, gdyż zmarła 3 marca 1914 roku. Oto jej metryka zgonu:

Żyła zaledwie 8 miesięcy, zmarła z powodu różyczki.

Znalazłem metrykę urodzenia Jana Kazimowicza urodzonego w 1919 roku, który ożenił się z Anną z domu Wasylik, mieszkanką Janowa Trembowelskiego. Tak się złożyło, że Pana Jana znałem osobiście, tak samo jak jego rodzinę, z którą utrzymuję kontakty do dziś.

Jan Kazimowicz urodził się 4 listopada 1919 roku jako syn Józefa Kazimowicza i Adolfiny z domu Matkowskiej, rodzicami chrzestnymi byli: Józef Buczkowski i Emilia Zubkiewicz żona Michała. Teraz pora na kolejne dzieci Józefa i Adolfiny. Okazuje się, że było kilkoro dzieci urodzonych jeszcze przed Teofilem. Np. Franciszka urodzona 8 października 1902 roku. Jednak nie ona była najstarsza.

Najstarszym dzieckiem była Maria urodzona w 1898 roku.

Maria Kazimowicz urodziła się 15 listopada 1898 roku, rodzicami chrzestnymi byli: Ignacy Kobylański z Karoliną Klimuntowską żoną Feliksa. Myślę, że warto byłoby odszukać metrykę ślubu Józefa z Adolfiną, wówczas poznamy kolejne fakty.

Zanim odnajdę ich metrykę ślubu, warto odnotować na podstawie dotychczasowych metryk, że rodzicami Józefa Kazimowicza, ojca m. in. Jana, był Józef Kazimowicz i Katarzyna z domu Kobylańska. Urodzeni prawdopodobnie około 1870 roku.

Sensacyjne wieści o Józefie Wenne.

 O Józefie Wenne, moim pradziadku ( ojcu Grzegorza Wenne) wiedziałem tylko tyle, że urodził się w 1849 roku , był mężem Emilii. Legenda rodzinna głosiła, że wyjechał za chlebem do Kanady i tam około 1910 roku zginął tragicznie potrącony przez pociąg. To była jednak legenda, a legendy mają to do siebie, że nieraz rozmijają się z prawdą. Tak było też i w tym przypadku.

Udało mi się znaleźć w internecie informację o przewiezieniu zwłok Josepha Wenne. Zmarł w West Collingswood w New Jersey w USA. Najbliższym  dużym miastem było Camden, w którym żyła duża polska społeczność. Zabierano ciało do Filadelfii w Pensylwanii łodzią, za rzeką Delaware.

Oto pierwszy dokument o przewiezieniu jego zwłok.

 Zmarł 20 czerwca 1905 roku, jak się okazało, w wyniku tragicznego wypadku. Dzięki Mary Anne Teal z USA, która znalazła dla mnie wzmiankę w prasie filadelfijskiej o jego śmierci, poznałem więcej szczegółów na ten temat:

Oto tłumaczenie tego artykułu:

"Joseph Wenne, 50 lat, zatrudniony przez Hermana Zimmera, kwiaciarza w West Collingswood kilka mil poniżej Camden, zginął wczoraj rano, gdy został potrącony przez ekspres z Atlantic City. Wenne próbował przedostać się przez tory przed lokomotywą. Został rzucony pięćdziesiąt stóp, a jego ciało było strasznie okaleczone. Wenne zostawił żonę i kilkoro dzieci. Pani Wenne przyjechała z Niemiec zaledwie dwa tygodnie temu, posłał po nią mąż."

I jeszcze jedna wzmianka prasowa umieszczona wśród innych :

" Ciało Józefa Wenne zabitego w West Collingswood w czwartek przez pociąg z Atlantic City, został wczoraj pochowany w Holy Redeemer Cemetery w Filadelfii przez firmę pogrzebową Morgue Keeper O`brian ."

Tak więc dzięki pomocy mojej amerykańskiej koleżanki, wiem już, że Józef Wenne zginął w wypadku w 1905 roku w USA a nie w Kanadzie.